(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 065

॥ శ్రీః ॥
3.65. అధ్యాయః 065
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
భీమరాజేన నలదమయంత్యన్వేషణాయ నానాదేశేషు బ్రాహ్మణానాం ప్రస్థాపనం ॥ 1 ॥ సుదేవనాంనా విప్రేణ చేదిరాజగృహే దమయంతీదర్శనం ॥ 2 ॥ విప్రేణ సహ సబాష్పం భాషమాణాం దమయంతీం దృష్ట్వా రాజమాత్రా విప్రంప్రతి దమయంతీకులశీలాదిప్రశ్నః ॥ 3 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

బృహద్శ్వ ఉవాచ। 3-65-0x(1941)(18409)
హృతరాజ్యే నలే భీమః సభార్యేఽదర్శనం గతే।
`చింతయామాస బహుశః సహామాత్యైర్నరాధిపః ॥ 3-65-1(18410)
సమాహూయ ద్విజాన్సర్వానిదం వచనమబ్రవీత్।
అగ్రహారం చ దాస్యామిగ్రామం నగరసంమితం ॥ 3-65-2(18411)
దమయంతీం నలం చైవ పర్యన్వేషతి యో ద్విజః।
గవాం శతసహస్రాణి దాతా తస్మై ద్విజాతయే ॥ 3-65-3(18412)
ఇత్యుక్త్వా బ్రాహ్మణాన్సర్వాన్సమాహూయ ద్విజోత్తమాన్।
ప్రస్థాపయామాస తదా తయోర్దర్శనకాంక్షయా' ॥ 3-65-4(18413)
సందిదేశ చ తాన్భీమో వసు దత్తా చ పుష్కలం।
మృగయధ్వం నలం చైవ దమయంతీం చ మే సుతాం ॥ 3-65-5(18414)
అస్మిన్కర్మణి నిష్పన్నే విజ్ఞాతే నిషధాధిపే।
గవాం సహస్రం దాస్యామి యో వస్తావానయిష్యతి ॥ 3-65-6(18415)
అగ్రహారాంశ్చ దాస్యామి గ్రామం నగరసంమితం।
హిరణ్యంచ సువర్ణం చ దాసీదాసం తథైవ ॥ 3-65-7(18416)
న చేచ్ఛక్యావిహానేతుం దమయంతీ నలోఽపి వా।
జ్ఞాతమాత్రేఽపి దాస్యామి గవాం దశశతం ధనం ॥ 3-65-8(18417)
ఇత్యుక్తాస్తే యయుర్హృష్టా బ్రాహ్మణాః సర్వతో దిశం।
పురరాష్ట్రాణి చిన్వంతో నైషధం సహ భార్యయా।
నైవ క్వాపి ప్రపశ్యంతి నలం వా భీమపుత్రికాం ॥ 3-65-9(18418)
తతశ్చేదిపురీం రంయాం సుదేవో నామ వై ద్విజః।
విచిన్వానోఽథ వైదర్భీమపశ్యద్రాజవేశ్మని ॥ 3-65-10(18419)
తయైవ రాజమాతా చ బ్రాహ్మణాన్పర్యవేషయత్।
భోజనార్థే సుదేవోఽపి తత్రైవ ప్రవివేశ హ ॥ 3-65-11(18420)
కృశాం వివర్ణాం మలినాం భర్తృశోకపరాయణాం।
పుణ్యాహవాచనే రాజ్ఞః సునందాసహితాం స్థితాం ॥ 3-65-12(18421)
మందం ప్రఖ్యాయమానేన రూపేణాప్రతిమేన తాం।
నిబద్ధాం ధూమజాలేన ప్రభామివ విభావసోః ॥ 3-65-13(18422)
తాం సమీక్ష్య విశాలాక్షీమధికం మలినాం కృశాం।
తర్కయామాస భైమీతి కారణైరుపపాదయన్ ॥ 3-65-14(18423)
సుదేవ ఉవాచ। 3-65-15x(1942)
యథేయం మే పురా దృష్టా తథారూపేయమంగనా।
కృతార్థోస్ంయద్య దృష్ట్వేమాం లోకకాంతామివ శ్రియం ॥ 3-65-15(18424)
పూర్ణచంద్రాననాం శ్యామాం చారువృత్తపయోధరాం।
కుర్వంతీం ప్రభయా దేవీం సర్వావితిమిరా దిశః ॥ 3-65-16(18425)
చారుపద్మవిశాలాక్షీం మన్మథస్య రతీమివ।
ఇష్టాం సమస్తలోకస్య పూర్ణచంద్రప్రభామివ ॥ 3-65-17(18426)
విదర్భసరసస్తస్మాద్దైవదోషాదివోద్ధృతాం।
మలపంకానులిప్తాంగీం ప్రంలానాం నలినీమివ ॥ 3-65-18(18427)
పౌర్ణమాసీమివ నిశాం రాహుగ్రస్తనిశాకరాం।
పతిశోకాకులాం దీనాం కృశస్త్రోతాం నదీమివ ॥ 3-65-19(18428)
విధ్వస్తపర్ణకమలాం విత్రాసితవిహంగమాం।
హస్తిహస్తపరిక్లిష్టాం వ్యాకులామివ పద్మినీం ॥ 3-65-20(18429)
సుకుమారీం సుజాతాంగీం రత్నగర్భగృహోచితాం।
దహ్యమానామివార్కేణ మృణాలీమివ చోద్ధృతాం ॥ 3-65-21(18430)
రూపౌదార్యగుణోపేతాం మండనార్హామమండితాం।
చంద్రలేఖామివ నవాంవ్యోంని నీలాభ్రసంవృతాం ॥ 3-65-22(18431)
కామభోగైః ప్రియైర్హీనాం హీనాం బంధుజనేన చ।
దేహం ధారయతీం దీనం భర్తృదర్శనకాంక్షయా ॥ 3-65-23(18432)
భర్తా నామ పరం నార్యా భూషణం భూషణైర్వినా।
ఏషా హి రహితా తేన శోభమానా న శోభతే ॥ 3-65-24(18433)
దుష్కరం కురుతేఽత్యంతం హీనో యదనయా నలః।
ధారయత్యాత్మనో దేహం న శోకేనాపి సీదతి ॥ 3-65-25(18434)
ఇమామసితకేశాంతాం శతపత్రాయతేక్షణాం।
సుఖార్హాం దుఃఖితాం దృష్ట్వా మమాపి వ్యథతే మనః ॥ 3-65-26(18435)
కదా ను ఖలుః దుఃఖస్య పారం యాస్యతి వై శుభా।
భర్తుః సమాగమాత్సాధ్వీరోహిణీ శశినో యథా ॥ 3-65-27(18436)
అస్యా నూనం పునర్లాభాన్నైషధః ప్రీతిమేష్యతి।
రాజా రాజ్యపరిభ్రష్టః పునర్లబ్ధ్వేవ మేదినీం ॥ 3-65-28(18437)
తుల్యశీలవయోయుక్తాం తుల్యాభిజనసంవృతం।
నైషధోఽర్హతి వైదర్భీం తం చేయమసితేక్షణా ॥ 3-65-29(18438)
యుక్తం తస్యాప్రమేయస్య వీర్యసత్వవతో మయా।
సమాశ్వాసయితుం భార్యాం పతిదర్శనలాలసాం ॥ 3-65-30(18439)
అహమాశ్వాసయాంయేనాం పూర్ణచంద్రనిభాననాం।
అదృష్టదుఃఖాం దుఃఖార్తాం ధ్యానరోదనతత్పరాం ॥ 3-65-31(18440)
బృహదశ్వ ఉవాచ। 3-65-32x(1943)
ఏవం విమృశ్య వివిధైః కారణైర్లక్షణైశ్చ తాం।
ఉపగంయ తతో భైమీం సుదేవో బ్రాహ్మణోఽబ్రవీత్ ॥ 3-65-32(18441)
అహం సుదేవో వైదర్భి భ్రాతుస్తే దయితః సఖా।
భీమస్య వచనాద్రాజ్ఞస్త్వామన్వేష్టుమిహాగతః ॥ 3-65-33(18442)
కుశలీ తే పితా రాజ్ఞి జననీ భ్రాతరశ్చ తే।
ఆయుష్మంతౌ కుశలినౌ తత్రస్థౌ దారకౌ చ తే ॥ 3-65-34(18443)
త్వత్కృతేబంధువర్గాశ్చ గతసత్వా ఇవాసతే।
అన్వేష్టారో బ్రాహ్మణాశ్చ భ్రమంతి శతశో మహీం ॥ 3-65-35(18444)
బృహదశ్వ ఉవాచ। 3-65-36x(1944)
అభిజ్ఞాయ సుదేవం తం దమయంతీ యుధిష్ఠిర।
పర్యపృచ్ఛత తాన్సర్వాన్క్రమేణ సుహృదః స్వకాన్ ॥ 3-65-36(18445)
రురోద చ భృశం రాజన్వైదర్భీ శోకకర్శితా।
దృష్ట్వా సుదేవం సహసా భ్రాతురిష్టం ద్విజోత్తమం ॥ 3-65-37(18446)
తతో రుదంతీం తాం దృష్ట్వా సునందా శోకకర్శితా।
సుదేవేన సహైకాంతే కథయంతీం చ భారత ॥ 3-65-38(18447)
జనిత్ర్యాః ప్రేషయామాస సైరంధ్రీ రుదతే భృశం।
బ్రాహ్మణేన సహాగంయ తాంవిద్ధి యది మన్యసే ॥ 3-65-39(18448)
అథ చేదిపతేర్మాతా రాజ్ఞశ్చాంతఃపురాత్తదా।
జగామ యత్రసా బాలా బ్రాహ్మణేన సహాభవత్ ॥ 3-65-40(18449)
తతః సుదేవమానాయ్య రాజమాతా విశాంపతే।
పప్రచ్ఛ భార్యా కస్యేయం సుతా వా కస్య భామినీ ॥ 3-65-41(18450)
కథం చ నష్టా జ్ఞాతిభ్యో భర్తుర్వా వామలోచనా।
త్వయా చ విదితా విప్ర కథమేవంగతా సతీ ॥ 3-65-42(18451)
ఏతదిచ్ఛాంయహం శ్రోతుం త్వత్తః సర్వమశేషతః।
తత్త్వేన హి మమాచక్ష్వ పృచ్ఛంత్యాదేవరూపిణీం ॥ 3-65-43(18452)
ఏవముక్తస్తయా రాజన్సుదేవో ద్విజసత్తమః।
సుఖోపవిష్ట ఆచష్ట దమయంత్యా యథాతథం ॥ 3-65-44(18453)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి నలోపాఖ్యానపర్వణి పంచషష్టితమోఽధ్యాయః ॥ 65 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-65-7 అగ్రం బ్రాహ్మణభోజనం తదర్థం హ్రియంతే రాజధనాత్పృథకూక్రియంతే తేఽగ్రహారాః క్షేత్రాదయః ॥
3-65-14 కారణైర్లింగైః ఉపపాదయన్ ఇయమేవ దమయంతీతి నిశ్చిన్వన్ ॥
3-65-16 శ్యామాం సదా షోడశవార్షికీం ॥
3-65-20 పద్మినీం సరసీం ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.